แบบสำรวจ
ส่วนไหนของ www.oshthai.org ที่คุณคิดว่าควรปรับปรุง

หน้าแรกคลังความรู้ เนื้อหาวิชาการ การบริหารความปลอดภัยในการทำงานควรจะเริ่มต้นอย่างไรบ้าง
PDF
เนื้อหาวิชาการ

การบริหารความปลอดภัยในการทำงานควรจะเริ่มต้นอย่างไรบ้าง

 

บทความโดย : นายศราวุธ บัวประเสริฐ   นักวิชาการแรงงานชำนาญการ   / สำนักความปลอดภัยแรงงาน

 



            ในปัจจุบันนี้ อุตสาหกรรมการผลิตของประเทศไทยได้มีการพัฒนาและก้าวหน้ามาก เทคโนโลยี่การผลิตสินค้าได้มีการพัฒนาอย่างรวดเร็วและต่อเนื่องไม่หยุดยั้ง ประเทศไทยสามารถผลิตสินค้าที่มีคุณภาพออกสู่ตลาดโลกโดยมีสภาพของอุตสาหกรรมที่ต้องต่อสู้และแข่งขันกับต่างประเทศทั้งด้านคุณภาพ ราคาของสินค้า ทำให้ต้องใช้เครื่องมือ เครื่องจักรที่ทันสมัยและมีระบบการทำงานที่ซับซ้อนมากขึ้น สภาพการทำงานและสภาพแวดล้อมในสถานประกอบกิจการต้องมีการปรับปรุงเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลาซึ่งเป็นผลโดยตรงต่อการบาดเจ็บ เสียชีวิตของลูกจ้างและความเสียหายต่อทรัพย์สินอันเนื่องมาจากการประสบอันตรายจากการทำงานในสถานประกอบกิจการอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ หากผู้บริหารไม่มีมาตรการในการป้องกันการประสบอันตรายที่ดีซึ่งนั่นหมายถึงต้นทุนในการผลิตสินค้าของสถานประกอบกิจการจะต้องสูงขึ้น
            การประสบอันตรายเนื่องจากการทำงานก่อให้เกิดความสูญเสียหรือค่าใช้จ่ายเป็นจำนวนมากแล้ว
สิ่งสำคัญอีกประการหนึ่งก็คือภาพลักษณ์ของประเทศในด้านการลงทุนซึ่งจะไม่เกิดความเชื่อมั่นของนักลงทุนชาวต่างประเทศ ซึ่งการลงทุนเพื่อการป้องกันมิให้อุบัติเหตุเกิดขึ้นจึงเป็นการประหยัดค่าใช้จ่ายที่จะเกิดขึ้นได้  เป็นการลดต้นทุนในการผลิตวิธีหนึ่ง การดำเนินการให้สภาพการทำงานของลูกจ้างในสถานประกอบกิจการมีความปลอดภัยจึงเป็นสิ่งสำคัญสำหรับผู้บริหารในปัจจุบันที่ไม่ควรมองข้าม ซึ่งการดำเนินการบริหารจัดการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัยและสภาพแวดล้อมในการทำงานนั้นควรจะต้องเริ่มต้นดังนี้

           ๑. การกำหนดนโยบายและความรับผิดชอบด้านความปลอดภัยในการทำงาน
                การดำเนินงานความปลอดภัยในการทำงานในสถานประกอบกิจการจะสำเร็จและบังเกิดผลอย่างจริงจังจะต้องได้รับการสนับสนุนอย่างเต็มที่จากผู้บริหารระดับสูงของบริษัท หรืออีกนัยหนึ่งผู้บริหารระดับสูงจะต้องเป็นผู้ริเริ่มงานด้านนี้อย่างจริงจัง โดยจะต้องเป็นผู้กำหนดและประกาศนโยบายความปลอดภัยอย่างเด่นชัด นอกจากนี้ผู้บริหารระดับสูงจะต้องคอยสอดส่องให้มีการปฏิบัติหรือดำเนินการตามนโยบายดังกล่าวอย่างต่อเนื่องอีกด้วย

           ๒. การมอบหมายความรับผิดชอบด้านความปลอดภัยในการทำงานในสถานประกอบกิจการ
                - ผู้บริหารระดับสูงเป็นผู้ที่มีความรับผิดชอบสูงสุด โดยปกติแล้วจะต้องมอบหมายอำนาจและความรับผิดชอบเกี่ยวกับความปลอดภัยในการทำงานลงไปยังผู้บริหารทุกระดับ โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้บริหารระดับล่างหรือระดับปฏิบัติการก็คือหัวหน้าแผนกหรือหัวหน้างาน เป็นต้น                        
                - หัวหน้างานนับได้ว่าเป็นกุญแจสำคัญของการดำเนินงานด้านความปลอดภัยในการทำงานเพราะหัวหน้างานเป็นผู้ที่ใกล้ชิดกับลูกจ้างหรือผู้ปฏิบัติงานมากที่สุดซึ่งจะรู้ถึงขั้นตอนการปฏิบัติงาน และรู้ถึงปัญหาและอุปสรรคในการทำงานของหน่วยงานที่ตนเองเป็นผู้รับผิดชอบได้เป็นอย่างดี นั่นย่อมหมายความว่าจะทำให้สามารถป้องกันการประสบอันตรายได้
               
 
                - เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นระดับบริหาร หัวหน้างานหรือแม้แต่ระดับวิชาชีพ ซึ่งจะต้องมีหน้าที่ดูแลในการดำเนินงานด้านความปลอดภัยในการทำงานอย่างใกล้ชิด โดยจะช่วยเหลือสนับสนุนในการบริหารนโยบาย ช่วยเหลือทางด้านวิชาการ การฝึกอบรม รวมถึงวัสดุอุปกรณ์ต่าง ๆ
                - คณะกรรมการความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน จะต้องปฏิบัติตามที่กฎหมายกำหนดอย่างเคร่งครัด


 
            ๓. การดำเนินกิจกรรมความปลอดภัย
                 กิจกรรมความปลอดภัยในการทำงานถือว่าเป็นส่วนสำคัญส่วนหนึ่งที่สถานประกอบกิจการจะต้องดำเนินการเพื่อให้เกิดความปลอดภัยในการทำงาน ได้แก่
- การตรวจและการสำรวจความปลอดภัย
                    เพื่อค้นหาปัญหาของสภาพการทำงานและการกระทำหรือวิธีการปฏิบัติงานที่ไม่ปลอดภัยของลูกจ้างเป็นหลัก การตรวจสอบและการสำรวจความปลอดภัยในการทำงานอาจทำโดยหัวหน้างาน คณะกรรมการความปลอดภัย หรือเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับต่าง ๆ รวมถึงลูกจ้างทุกคนในสถานประกอบกิจการ ซึ่งอาจเป็นการตรวจสอบเป็นรายคาบ การตรวจสอบเป็นครั้งคราว การตรวจสอบอย่างต่อเนื่อง หรือเป็นการตรวจสอบในวาระพิเศษ เป็นต้น
                 - การฝึกอบรมและให้ความรู้ด้านความปลอดภัย
                    ปัญหาการประสบอันตรายที่เกิดขึ้นนั้นจะพบได้ว่าส่วนหนึ่งมาจากการที่ลูกจ้างขาดความรู้
ความไม่แน่ใจถึงสาเหตุของการเกิดอุบัติเหตุ ตลอดจนไม่ทราบถึงวิธีการปฏิบัติงานที่ถูกต้องและปลอดภัยซึ่ง
ปัญหาเหล่านี้จะพบในบุคลากรในทุกระดับของสถานประกอบกิจการ ตั้งแต่ลูกจ้างจนถึงผู้บริหารระดับสูง
การฝึกอบรมนั้นจะเป็นส่วนหนึ่งที่จะเพิ่มพูนความรู้ ความเข้าใจในการทำงานได้เป็นอย่างดีโดยผู้เข้ารับการ
ฝึกอบรมสามารถนำความรู้ที่ได้รับนำไปปรับใช้ในการทำงานได้ซึ่งจะช่วยให้เกิดความระมัดระวังเป็นการป้องกันและจะช่วยลดการประสบอันตรายได้ในส่วนหนึ่ง
                 - การจูงใจให้เกิดจิตสำนึกในเรื่องความปลอดภัยในการทำงาน
                    เป็นกิจกรรมหนึ่งที่จะช่วยเสริมสร้างให้ลูกจ้างมีทัศนคติที่ดีและปลอดภัย ทำให้เกิดการตื่นตัว
อยู่ตลอดเวลา และทำให้เกิดความร่วมมือในเรื่องความปลอดภัยในการทำงานอย่างเต็มที่ ในการดำเนินกิจกรรมดังกล่าวจะต้องมีการกำหนดเป็นข้อแนะนำ วิธีการปฏิบัติว่าด้วยความปลอดภัยและเหตุผลที่ต้องปฏิบัติ จัดให้มีระบบข้อเสนอแนะและแสดงความคิดเห็นของลูกจ้าง มีการรณรงค์ด้านความปลอดภัยในการทำงานต่าง ๆ เช่น มีการประกวดความปลอดภัยในการทำงานด้านต่าง ๆ มีบอร์ดเผยแพร่ข่าวสารหรือโปสเตอร์ด้านความปลอดภัยในการทำงาน มีสถานที่ติดตั้งป้ายแสดงนโยบายด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานของบริษัท รวมถึงป้ายแสดงสถิติการเกิดอุบัติเหตุและสัญลักษณ์ความปลอดภัยต่าง ๆ เพื่อเป็นแรงกระตุ้นและปลูกจิตสำนึกในเรื่องความปลอดภัยในการทำงาน
                
                  - การเก็บข้อมูลการประสบอันตรายจากการทำงาน
                     การดำเนินการเก็บข้อมูลการประสบอันตรายจากการทำงานของลูกจ้างจะต้องมีการมอบหมายให้หน่วยงานที่มีหน้าที่ควบคุมดูแลเกี่ยวกับลูกจ้างโดยตรง คือ ฝ่ายบุคคลของบริษัทโดยร่วมกับหน่วยงานที่ลูกจ้างที่ประสบอันตรายหรือได้รับบาดเจ็บและเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับวิชาชีพ จัดทำรายละเอียดการเก็บข้อมูลการประสบอันตรายหรืออุบัติเหตุอันเนื่องจากการทำงานและสุขภาพของลูกจ้างโดยการสอบสวนเพื่อหาสาเหตุของการประสบอันตรายและนำมาวิเคราะห์เพื่อหามาตรการป้องกันรวมถึงขั้นตอนการปฏิบัติงานที่ถูกต้องเพื่อป้องกันไม่ให้อุบัติเหตุกรณีนี้เกิดซ้ำขึ้นอีก และดำเนินการจัดเก็บข้อมูลและรวบรวมเป็นสถิติประจำเดือนและประจำปีเพื่อใช้เป็นแนวทางประกอบการประเมินผลเพื่อบรรลุตามเป้าหมายนโยบายด้านความปลอดภัยของบริษัทหรือไม่
 

                   - การวางแผนฉุกเฉิน
                      สถานประกอบกิจการจะต้องมอบหมายให้เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องวางแผนล่วงหน้าเพื่อรองรับเหตุการณ์ในกรณีที่เกิดเหตุฉุกเฉิน โดยให้มีการมอบหมาย และซักซ้อมความเข้าใจในหน้าที่ของแต่ละหน่วยงานจัดเตรียมหน่วยปฐมพยาบาล จัดเตรียมระบบสื่อสารทั้งภายในและภายนอก รวมถึงจัดหาอุปกรณ์ เครื่องมือ เครื่องใช้เพื่อเตรียมไว้ในกรณีฉุกเฉิน จัดระบบรายงานและแจ้งเหตุเมื่อมีเหตุการณ์ฉุกเฉิน จัดวางระบบการป้องกันและระงับอัคคีภัย รวมถึงการตรวจสอบและบำรุงรักษาอุปกรณ์ เครื่องมือ เครื่องใช้ ให้อยู่ในสภาพที่สามารถใช้งานได้ตลอดเวลา
                    - การวิเคราะห์งานอันตราย
                       แต่ละส่วนงานในสถานประกอบกิจการโดยความร่วมมือจากหน่วยงานด้านความปลอดภัยควรมีการดำเนินการวิเคราะห์งานทุกงานที่อาจก่อให้เกิดอันตรายต่อลูกจ้างทั้งในรูปของอุบัติเหตุและการเจ็บป่วยที่อาจเกิดเนื่องจากงานนั้น ทั้งนี้เพื่อจะได้ทราบปัญหาในแต่ละขั้นตอนของการทำงานเพื่อหาทางขจัดปัญหาเหล่านั้นเสียก่อน เทคนิคและวิธีการวิเคราะห์งานนั้นมีอยู่หลายวิธีอยู่ที่ผู้ใช้จะเลือกใช้วิธีใดตามความเหมาะสม
                    - การบังคับใช้กฎ ระเบียบ ข้อบังคับ
                       ในสถานประกอบกิจการจะมีกฎ ระเบียบ ข้อบังคับ ความปลอดภัย เพื่อใช้เป็นแนวทางปฏิบัติของลูกจ้างให้เกิดความปลอดภัยในการทำงาน เพื่อให้การปฏิบัติตามกฎ ระเบียบ ข้อบังคับ ความปลอดภัย ดังกล่าวจึงต้องมีการบังคับใช้ให้เป็นไปอย่างเคร่งครัด ซึ่งในการบังคับใช้นั้น ฝ่ายจัดการจะต้องมีการสอนหรือแนะนำชี้แจงให้ลูกจ้างทุกคนและทุกระดับทราบอย่างชัดเจนและให้เข้าใจถึงความสำคัญของ กฎระเบียบ ข้อบังคับดังกล่าว และนอกจากนี้ผู้บริหารระดับสูงและผู้บังคับบัญชาทุกระดับต้องยึดถือและปฏิบัติตามกฎระเบียบนั้นอย่างเคร่งครัด เพื่อเป็นตัวอย่างที่ดีต่อลูกจ้าง การดำเนินการเรื่องนี้จะต้องมีการวางขั้นตอนบังคับไว้ให้ชัดเจน มีควบคุมการปฏิบัติตามกฎ ระเบียบ ต้องมีความเด็ดขาด ตรงไปตรงมาและมีความเป็นธรรมต่อผู้ที่เกี่ยวข้องทุกฝ่าย หากไม่มีความเด็ดขาดในเรื่องนี้ก็จะทำให้ทุกฝ่ายต้องเสียใจในภายหลัง เมื่อมีผู้ประสบอันตรายเกิดขึ้น


----------------------------------------------

 





22/22 หมู่ที่ 2 ถนนบรมราชชนนี แขวงฉิมพลี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170
0 2448 9128 - 39 , 0 2448 8338
e-mail : safety@labour.mail.go.th            แผนที่

Copyright 2009 All rights reserved.
Created by 2fellows
จำนวนผู้เข้าชม